Η πόλη, εξηγημένη
Γιατί η Σεφσαουέν είναι γαλάζια; Οι ανταγωνιστικές εξηγήσεις
Τρεις διαφορετικές ιστορίες αφηγούνται για την ίδια μπλε μπογιά, και καμία από αυτές δεν έχει εκτοπίσει πλήρως τις άλλες — να τι υποστηρίζει στην πραγματικότητα η καθεμία.
Δείτε τα εισιτήρια για τη Chefchaouen στο GetYourGuide ↗Οι τρεις εξηγήσεις
| Θεωρία | Η αξίωση |
|---|---|
| Εβραϊκή κληρονομιά | Το μπλε φέρει πνευματικό νόημα συνδεδεμένο με τον ουρανό και με τη μνήμη στη σεφαραδίτικη παράδοση |
| Αντικουνουπικό | Μια λαϊκή δοξασία ότι η συγκεκριμένη χρωστική ουσία που χρησιμοποιείται αποτρέπει τα κουνούπια |
| Τουρισμός της δεκαετίας του 1970 | Κάποιοι ντόπιοι λένε ότι το εκτεταμένο «μπλε βάψιμο» έγινε κοινή πρακτική μόλις πριν από μερικές δεκαετίες, για να προσελκύσει επισκέπτες |
Μια ερώτηση που κάνει κάθε επισκέπτης, και καμία μοναδική απάντηση δεν την ικανοποιεί
Ρωτήστε σε ένα μαγαζί, σε ένα καφέ ή σε μια ξενάγηση γιατί τα τείχη της Σεφσαουέν είναι μπλε, και είναι απολύτως φυσιολογικό να πάρετε τρεις διαφορετικές απαντήσεις από τρία διαφορετικά άτομα, καθεμία διατυπωμένη με την ίδια βεβαιότητα. Αυτό δεν είναι υπεκφυγή — αντανακλά μια πραγματικά αμφιλεγόμενη τοπική ιστορία, όπου περισσότερες από μία εξηγήσεις έχουν ταυτόχρονα ισχύ, και όπου κανείς δεν έχει αποκλείσει οριστικά τις υπόλοιπες.
Η εξήγηση της εβραϊκής κληρονομιάς
Η σεφαραδίτικη εβραϊκή κοινότητα της Σεφσάουεν, πολλά μέλη της οποίας έφτασαν ως πρόσφυγες από τη Reconquista της Ισπανίας μαζί με ανδαλουσιανές μουσουλμανικές οικογένειες, αποτελούσε περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού της πόλης επί γενιές. Μια εκδοχή συνδέει το μπλε χρώμα ειδικά με αυτή την κοινότητα, συνδέοντας το χρώμα με τις πνευματικές του συσχετίσεις με τον ουρανό και με τη μνήμη στην εβραϊκή παράδοση — μια εξήγηση που ταιριάζει με τις τεκμηριωμένες ανδαλουσιανο-εβραϊκές συνοικίες της πόλης, ακόμη κι αν δεν εξηγεί πλήρως γιατί το χρώμα εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη μεδίνα αντί να περιοριστεί σε μία μόνο συνοικία.
Η θεωρία των κουνουπιών
Μια ξεχωριστή, πιο πρακτική εκδοχή υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη μπλε χρωστική που χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά αποτρέπει τα κουνούπια — μια λαϊκή πεποίθηση που επαναλαμβάνουν οι κάτοικοι παρά μια τεκμηριωμένη πρακτική καταπολέμησης εντόμων. Είναι ο τύπος εξήγησης που φαίνεται εκ πρώτης όψεως εύλογος για μια πόλη κοντά σε πηγές νερού όπως η πηγή Ras el-Maa, αλλά διαδίδεται ως τοπική σοφία που παραδίδεται από στόμα σε στόμα, όχι ως κάτι που κάποιος στηρίζει σε κάποια μελέτη.
Ο ισχυρισμός περί τουριστικής ανάπτυξης της δεκαετίας του 1970
Μια τρίτη, πιο πρόσφατη και πιο σκεπτικιστική εκδοχή — που επίσης επαναλαμβάνουν οι ντόπιοι — υποστηρίζει ότι το βάψιμο των τοίχων με μπλε σε κλίμακα ανάλογη της σημερινής έγινε ευρέως διαδεδομένο μόλις τη δεκαετία του 1970, σκόπιμα, για να γίνει η πόλη πιο ξεχωριστή και πιο φωτογενής για μια αναπτυσσόμενη τουριστική αγορά. Αν αληθεύει, αυτό θα σήμαινε ότι η εικόνα καρτ-ποστάλ που οι περισσότεροι επισκέπτες συνδέουν σήμερα με αιώνες παράδοσης είναι, στην πλήρη σημερινή της μορφή, μια σχετικά σύγχρονη εξέλιξη που προστέθηκε πάνω σε μια πολύ παλαιότερη πόλη.
Γιατί η απλή απάντηση είναι «και οι τρεις, χωρίς οριστική λύση»
Καμία από αυτές τις εξηγήσεις δεν έχει καθιερωθεί ως η μοναδική σωστή, και το να αντιμετωπίζει κανείς οποιαδήποτε μεμονωμένη εκδοχή ως τετελεσμένο γεγονός διαστρεβλώνει τον τρόπο με τον οποίο η ιστορία αφηγείται στην πραγματικότητα στην ίδια τη Σεφσάουεν. Αυτό που είναι επαληθεύσιμο είναι το αποτέλεσμα: μια μεδίνα όπου το μπλε χρώμα, που εφαρμόζεται και ανανεώνεται από μεμονωμένα νοικοκυριά και όχι από κάποια κεντρική αρχή, έχει γίνει το καθοριστικό οπτικό χαρακτηριστικό της πόλης, όποιο κι αν ήταν το αρχικό κίνητρο ή ο συνδυασμός κινήτρων πίσω από αυτό.
Πώς φαίνεται στην πράξη
Περπατώντας στα σοκάκια, το μπλε είναι εμφανώς ανομοιόμορφο — λουλακί, κοβαλτί, γαλάζιο και σχεδόν τυρκουάζ στέκονται δίπλα-δίπλα σε γειτονικά σπίτια, βαμμένα ξανά σε διαφορετικές χρονικές στιγμές από διαφορετικούς ιδιοκτήτες αντί να ταιριάζουν σε μια σταθερή απόχρωση. Αυτή η ανομοιογένεια είναι από μόνη της ένα μικρό στοιχείο που στηρίζει τη δική της αφήγηση της πόλης για το χρώμα ως μια συνεχή, ατομική πρακτική και όχι ως ένα εφάπαξ δημοτικό έργο.